Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

PERSSCAN TI: 9 - 15 december 2011

Dit is de nieuwe wekelijkse persscan van het Turkije Instituut. De persscan licht de hoofdpunten van de actualiteit in en rondom Turkije wekelijks toe.

POLITIEK – Onzekerheid over ambtstermijn president Gül

Sinds enige tijd is in de Turkse politiek een discussie ontstaan over de ambtstermijn van de huidige president Abdullah Gül. Gül werd op 28 augustus 2007 verkozen tot president van Turkije. De wet omtrent presidentiële verkiezingen die destijds gold, schreef voor dat de president werd gekozen door het parlement voor één termijn van 7 jaar. 2 maanden na de benoeming van Gül, werd in oktober 2007 een referendum gehouden over electorale herzieningen. De voorgestelde veranderingen hielden onder andere in dat de president niet meer door het parlement, maar direct door het volk gekozen wordt en dat de ambtstermijn van 7 naar 5 jaar wordt verlaagd. Een zittende president krijgt daarnaast de mogelijkheid om eenmaal herkozen te worden met een meerderheid van stemmen. Het referendum werd met 68,95% van de stemmen aangenomen.

De vraag die nu speelt is wanneer de huidige termijn van president Gül eindigt. Omdat er geen wet is voor de overgangsperiode waarin de huidige president valt, zijn er twee mogelijke scenario’s. Aangezien Gül werd verkozen toen de oude wet nog gold, zou hij een termijn van 7 jaar kunnen uitzitten en in 2014 plaatsmaken voor een andere kandidaat, naar alle waarschijnlijkheid de huidige Premier Erdoğan. In het tweede scenario maakt Gül de 5 jaar vol en krijgt hij de mogelijkheid om in 2012 herkozen te worden voor een tweede termijn. De AKP geeft de voorkeur aan verkiezingen van een nieuwe kandidaat in 2014. De regeringspartij heeft aangegeven dat er in de komende weken een wetsvoorstel bij het parlement zal worden ingediend die de details  omtrent het presidentiële kiesproces zal moeten verduidelijken. De AKP maakt echter ook duidelijk dat de partij niet het voortouw zal nemen bij het vaststellen van Güls termijn en dat overeenstemming met de oppositiepartijen verwacht wordt.

De afwachtende houding van de AKP heeft volgens de prominente columnist Taha Akyol van de Turkse krant Hürriyet te maken met de voorkeur van  Premier Erdoğan voor een presidentieel systeem, zoals het Amerikaanse of Franse politieke bestel. Hoewel de president een belangrijke functie vervult en verregaande bevoegdheden geniet, heeft de minister president de meest invloedrijke positie binnen het huidige Turkse stelsel. Volgens Akyol is het onwaarschijnlijk dat dit systeem veranderd kan worden. Ondanks het feit dat de AKP beschikt over een ruime meerderheid in het parlement (met 326 van de 550 zetels) mist het vier zetels om de benodigde grondwetsamendementen aan het volk voor te leggen in een referendum. Bovendien lijkt de AKP zelf ook niet onverdeeld achter een dergelijke ingrijpende verandering te staan. Akyol voorspelt dat in 2014 Erdoğan president en Gül premier wordt, zonder een verandering van het bestel.

 

MAATSCHAPPIJ – Zorgwekkende ontwikkeling mensenrechten in Turkije

Hoewel Turkije begin jaren 2000 vooruitgang boekte op het gebied van mensenrechten, gaat het land hier volgens mensenrechtenorganisaties sinds 2005 op achteruit. De toename van de schending van mensenrechten is onder meer te wijten aan de uitbreiding van politiebevoegdheden in 2005 en veranderingen in Turkije’s antiterrorismewet in 2006. Human Rights Watch(HRW) stelt dat de antiterrorismewet, die een vage en zeer ruime definitie van terrorisme hanteert, makkelijk kan worden misbruikt om de vrijheid van meningsuiting en associatie te onderdrukken. De afgelopen jaren is het aantal willekeurige arrestaties dan ook sterk toegenomen, aldus HRW. Vaak weten verdachten niet waarvan ze worden verdacht en welk bewijs er tegen hen wordt gebruikt. De huidige KCK-zaak in Turkije, waarin inmiddels ongeveer 4 duizend mensen zijn gearresteerd op grond van vermeende banden met de PKK, illustreert de problemen rond de interpretatie van de antiterrorismewet.

Een ander aspect van de mensenrechtenproblematiek in Turkije betreft de lange hechtenistermijn van verdachten. Volgens de Mensenrechten Stichting van Turkije (TIHV) wachten 45% van ongeveer 120.000 gevangenen in Turkije nog op een vonnis. Voor minderjarigen zou dit 90% zijn. De Turkse minister van Justitie, Sadullah Ergin, erkent dat Turkije een hardnekkig probleem heeft met te lange hechtenistermijnen. Hij wil echter geen limiet stellen aan de duur van de hechtenis, wat de vrijlating van een groot aantal gevangenen tot gevolg zou hebben. Hij pleit daarom voor het verminderen van de gerechtelijke achterstand om het juridische proces te versnellen.

Lees hier een analyse van Human Rights Watch over het Turkse rechtssysteem.


« First 1 2 3 4 5 Last »