Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Persscan TI: 16-23 februari 2012

INTERNATIONAAL - Staatsbezoek Chinese vice-president
Afgelopen maandag kwam de Chinese vice-president Xi Jinping aan in Turkije voor een tweedaags staatsbezoek. Het bezoek van Jinping staat hoofdzakelijk in het teken van het versterken van de bilaterale handelsbetrekkingen. Jinping sprak dinsdag in Ankara met president Gül en parlementsvoorzitter Cemal Çiçek en vloog later op de dag naar Istanbul voor een gesprek met premier Erdoğan. In een verklaring lieten beide landen weten de intentie te hebben om de bilaterale handelsstroom in acht jaar tijd van $24 miljard tot $100 miljard op te voeren.

De Turkse overheid liet weten dat tijdens het bezoek van Jinping er contracten zijn getekend door Chinese en Turkse ondernemingen met een totale waarde van circa $1,4 miljard. Hiervan was $500 miljoenbestemd voor Turkse export naar China, $570 miljoen voor steun van Chinese bedrijven aan Turkije en $380 miljoenvoor een pakket aan investeringen in de Turkse bouw- en energiesector. De laatstgenoemde categorie staat mede in het licht van onderhandelingen om een kernreactor door China in Turkije te laten bouwen.

Bij monde van de Turkse minister van Economische Zaken Zafer Çağlayan, herhaalde Turkije haar zorgen over de zeer onevenwichtige handelsbalans tussen beide landen. Momenteel ligt de waarde van de Turkse export naar China op $2,46 miljard, waarmee China op de 15e plaats komt voor Turkse exporteurs. Turkije importeert daarentegen voor een bedrag van $21,69 miljarduit China, waarmee China na Rusland (circa $24 miljard) en Duitsland (circa $23 miljard) de belangrijkste importpartner van Turkije is. De opmerking van Çağlayan komt waarschijnlijk deels voort uit groeiende zorgen over het enorme handelstekort van Turkije. De totale export van Turkije bedroeg $135 miljard in 2011, tegenover een importcijfer van $241 miljard.

Daarnaast werd er gesproken over de positie van Turkije en China ten opzichte van de crisis in Syrië en de Oejgoerse minderheid in China. Turkije heeft zich in ferme bewoordingen uitgelaten tegen het regime van Assad en het veto van China en Rusland tegen een resolutie van de VN Veiligheidsraad die het geweld van de Syrische regering had moeten veroordelen. De  zaak is echter niet publiekelijk aan bod gekomen gedurende het bezoek van Jinping. Eveneens is er alleen achter gesloten deuren gesproken over de Chinese problemen met de Oejgoerse minderheid, een groep die etnisch verbonden is met de Turken. Premier Erdoğan beschreef de wijze waarop China een Oejgoerse opstand neersloeg in 2009 als ‘genocide’.


PERSVRIJHEID – Turkse journalist haalt gelijk bij Europese Hof

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens veroordeelde de Turkse staat deze week tot een boete van € 5000 wegens het schenden van de vrijheid van meningsuiting. De boete dient te worden betaald aan Erbil Uşalp, een journalist die de Turkse staat voor het Europese Hof had gedaagd. Eerder werd Uşalp door het gerechtshof te Ankara veroordeeld wegens smaad, omwille van twee artikelen die hij had geschreven waarin hij premier Erdoğan fel bekritiseerde. Uşalp werd gesommeerd om 10.000 Turkse lira schadevergoeding te betalen aan de premier. Toen de veroordeling door het Turkse Hooggerechtshof werd bekrachtigd, wendde Uşalp zich tot het Europese Hof, dat hem in het gelijk stelde.

Het Europese Hof oordeelde daarnaast dat de Turkse premier zich toleranter ten opzichte van de media zou moeten opstellen. Gezien het feit dat de premier een politicus is, zou hij tegen meer en fellere kritiek bestand moeten zijn dan een privépersoon, luidde het oordeel van het Hof. Bovendien had het Hof kritiek op de werkwijze van de Turkse gerechtshoven. Deze waren er niet in geslaagd om aan te tonen dat er een maatschappelijke noodzaak was om de persoonlijke rechten van de premier boven die van Uşalp en het algemene recht op de vrijheid van meningsuiting te stellen.

De uitspraak van het Europese Hof voor de Mensenrechten komt vrijwel gelijktijdig met een kritische analyse over de Turkse persvrijheid door het Committee to Project Journalists. Robert Mahoney, de adjunct-directeur van de organisatie, schrijft dat de Turkse anti-terrorismewet en het juridische apparaat lukraak worden ingezet tegen de media, voornamelijk de pro-Koerdische en linkse pers. Daarnaast zijn vele mediabedrijven in handen van grote Turkse holdings die hun belangen buiten de media niet willen schaden aldus Mahoney. Hij constateert dat er hierdoor sterke zelfcensuur onder journalisten plaatsvindt, uit vrees voor vervolging of het verliezen van hun baan.

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije