Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Organisatie van het Turkse onderwijs

De organisatie van het Turkse onderwijssysteem is sterk gecentraliseerd. Vrijwel alle zaken, van curricula, syllabi, tekstboeken tot handleidingen voor docenten, worden door nationale regelgeving bepaald en in detail voorgeschreven. Feitelijk zijn er twee organen verantwoordelijk voor onderwijszaken, het Ministerie van Nationaal Onderwijs, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) en de Raad voor Hoger Onderwijs, Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK).

MEB
Het Ministerie van Nationaal Onderwijs (MEB) draagt de verantwoordelijkheid voor alle formele en niet-formele onderwijsinstellingen, met uitzondering van het hoger onderwijs. De oprichting van het ministerie vond plaats in 1857, maar het kreeg zijn huidige organisatorische structuur in 1992. De kerntaken van het MEB zijn onder meer het bepalen van het curriculum, het uitvoeren van de coördinatie tussen verschillende onderwijsinstellingen en de oprichting en bouwvan scholen. Ook stelt het MEB op openbare scholen de docenten aan. Scholen zelf hebben weinig bevoegdheden. De schooladministratie leunt daarom vrijwel geheel op het MEB. De Turkse Raad voor Onderwijs (Talim ve Terbiye Kurulu – TTK), een belangrijk orgaan van het ministerie, is verantwoordelijk voor de samenstelling van het curriculum. Scholen kunnen hier zelf ook aan bijdragen door feedback te geven op het curriculum.

Het MEB is op centraal en provinciaal niveau vertegenwoordigd. In elke provincie (totaal 81) en elk district (totaal 850) is een Directoraat van Nationaal Onderwijs gevestigd, dat de besluiten van het MEB op lokaal niveau uitvoert.

YÖK

De Raad voor Hoger Onderwijs (YÖK) is een autonoom overheidsorgaan dat verantwoordelijk is voor de planning, coördinatie en het beleid van het hoger onderwijs. De YÖK heeft een aantal belangrijke bevoegdheden, waaronder het onderhandelen over de universiteitsbegrotingen met het Ministerie van Financiën, het vaststellen van het aantal studenten dat kan worden toegelaten tot het hoger onderwijs, het bepalen van de basiseisen van bacheloropleidingen en het aanstellen van rectoren. Tevens heeft de YÖK de supervisie over de foundation universiteiten en accrediteert het hun onderwijsprogramma’s. Het Student Selectie- en Plaatsingcentrum (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi-ÖSYM), dat de toelatingsexamens voor de universiteit organiseert en beheert, is verbonden aan de YÖK.

De YÖK werd in 1982 opgericht en is in feite een erfenis van de staatsgreep van 1980. Met de oprichting poogde de staat het hoger onderwijs onder strakke centrale controle te plaatsen om afwijkende politieke activiteiten de kop in te drukken. Alle hoger onderwijsinstellingen werden geïntegreerd in universiteiten en onder de controle van de YÖK geplaatst. Bovendien werden eind 1982 meer dan 300 professoren ontheven uit hun functie. Begin 1983 volgde er een nieuwe golf van ontslagen. Rectoren en decanen werden voortaan rechtstreeks door het YÖK benoemd.

Tegenwoordig is de rol van de  YÖK een politiek twistpunt. Een heersende opvatting is dat YÖK een orgaan moet worden dat zich niet langer bemoeit met de aanstelling van rectoren en de universiteitsadministratie, maar zich uitsluitend richt op het bevorderen van academische kwaliteiten van universiteiten.

Onderwijsuitgaven

De laatste tien jaar liggen de Turkse onderwijsuitgaven rond 4% van het Bruto Binnenlands Product (BBP). In de jaren 1990 waren deze significant lager. Zo bedroeg het onderwijsbudget in 1995 slechts 2,3% van het BBP. Door de hoge economische groeicijfers in het afgelopen decennium is dit budget in absolute zin ook sterk (mee)gegroeid. Toch zijn de Turkse onderwijsuitgaven laag vergeleken met de landen die zijn aangesloten bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD). Het OECD-gemiddelde bedraagt circa 6% van het BBP. Gezien de omvang van de jonge bevolking zou Turkije een soortgelijk percentage van zijn BBP moeten investeren in onderwijs, aldus het Onderwijs Hervormingsinitiatief (ERG).

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...