Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Midden-Oosten

Met het aantreden van de AKP in 2002 is er een verandering gekomen in de relatie tussen Turkije en het Midden-Oosten. Voorheen had Turkije zich jarenlang afgewend van de landen in het Midden-Oosten en was het vizier voornamelijk op het Westen gericht. Sinds 2002 zijn politieke, maar vooral de economische banden met het Midden-Oosten opnieuw aangehaald en Turkije heeft hier de afgelopen jaren wel bij gevaren. Onder andere grootschalige bouwcontracten, vrijhandelsovereenkomsten en het afschaffen van visumverplichtingen hebben er toe geleid dat de handel met het Midden-Oosten de laatste jaren opgebloeid is.  Deze opbloei heeft daarnaast zorg gedragen voor een verdere ontwikkeling van zuidoost Turkije, met urbane centra als Gaziantep en Adana als middelpunt.

De Turkse interesse in het Midden-Oosten geeft blijk van een economisch pragmatisme en een wens om de rol van regionale grootmacht te vervullen. Turkije heeft veel baat bij de afzetmarkten in het Midden-Oosten en heeft daarnaast zeer veel belang bij de energiereserves die daar onder de grond liggen. Deze oriëntatie gaat overigens niet ten koste van banden met het Westen. De Europese Unie blijft met grote afstand de belangrijkste handelspartner van Turkije en beide markten zijn eerder complementair dan onderling concurrerend.

Irak
Irak is de laatste jaren erg belangrijk geworden als ontvangend land van Turkse export. Na Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, komt Irak met ongeveer 5 % (2010) van het totaal samen met Frankrijk en Italië op de derde plek. In 2010 stegen de exporten naar dit land met 18%. De export naar Irak is voornamelijk afkomstig uit de zuidoostelijk provincies rond Gaziantep en Adana en betreft vaak grootschalige bouwprojecten over de grens in Irak.

Iran
Met Iran is de handel sinds 2002 vervijfvoudigd tot 10 miljard dollar per jaar in 2010. Dit volume bestaat voornamelijk uit energieleveranties van Iran aan Turkije, waarmee Iran na Rusland de grootste leverancier van energie aan Turkije is. Iran is op deze manier het zesde land wat betreft import in Turkije, achter Rusland, Duitsland, China, de VS, en Italië. De recente toenadering tussen Iran en Turkije is opmerkelijk, aangezien beide landen tot voor kort een uitgesproken vijandige verhouding hadden.

Free Trade Zone
Verder zijn er vergevorderde plannen voor een vrijhandelszone volgens EU-model tussen Jordanië, Libanon, Syrië en Turkije. Er bestaat reeds een overeenkomst die voorziet in het visumvrij reizen tussen de vier landen, maar een dergelijke vrijhandelzone zou een serieus begin zijn van een verdere economische integratie. Een grote beperkende factor is hierbij echter dat Turkije al een douane-unie heeft met de EU, waardoor het dezelfde tarieven moet opleggen aan derde landen. Turkije kan zodoende alleen handelsbelemmeringen verlagen of wegnemen bij landen die ook al een dergelijke overeenkomst hebben met de EU. Dit om te voorkomen dat derde landen het handelsbeleid van de EU omzeilen via Turkije. Aangezien geen van de andere landen een dergelijk akkoord met de EU overeen is gekomen, is het plan voor een vrijhandelszone voorlopig in de wacht gezet. Intussen groeit de export naar deze landen gestaag door een aantal grootschalige bouwprojecten. De import uit deze landen naar Turkije is nagenoeg non-existent.

Syrië
Vooral buurland Syrië wordt een steeds belangrijkere partner in de regio. Zo zijn de landen bezig één gezamenlijke grenspost te bouwen om zo de wachttijden bij de grens weg te nemen. Turkije exporteert bijna 2% (2010) van de jaarlijkse totale uitvoer naar Syrië, voor een groot deel in de bouwnijverheidsector. De Turkse import uit Syrië is te verwaarlozen.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...