Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

PERSSCAN TI: 17-24 november 2011

Dit is de nieuwe wekelijkse persscan van het Turkije Instituut. De persscan licht de hoofdpunten van de actualiteit in en rondom Turkije wekelijks toe

MAATSCHAPPIJ – Excuses voor Dersim-moorden
Premier Erdoğan bood afgelopen woensdag namens de Turkse staat zijn excuses aan voor de Dersim-moorden die plaatsvonden tussen 1936-38. Het is voor het eerst in de Turkse geschiedenis dat deze gebeurtenissen zo openlijk bespreekbaar zijn en dat er een formele verontschuldiging van staatswege kwam. De excuses gingen gepaard met verwijten naar de CHP, de grootste oppositiepartij. Erdoğan zei dat niet de AKP, maar de CHP zijn excuses zou moeten aanbieden voor de moorden in Dersim, omdat tijdens de gebeurtenissen van 1936-38, een periode waarin sprake was van een eenpartijstelsel, de CHP de staat leidde. Erdoğan sprak in het bijzonder de fractieleider van de CHP, Kemal Kılıçdaroğlu, aan omdat deze afkomstig is uit Tunceli, de nieuwe naam van de provincie Dersim na de jaren ’30.

De oostelijke provincie Dersim was in de Osmaanse periode een tribaal autonoom gebied dat geleid werd door stamhoofden en religieuze leiders. Het gebied werd voornamelijk bevolkt door Alevitische Koerden. Toen na de stichting van de Turkse Republiek in 1923 de staat het volk ‘beschaving’ wilde bijbrengen en ‘achterlijkheid’ wilde tegengaan, creëerde de Turkse staat een sterk centralistisch beleid om deze voornemens te bewerkstelligen. De autonome oostelijke provincies, waaronder Dersim, kregen hierdoor voor het eerst te maken met overheidsbemoeienis. De bevolking in Dersim kwam aan het eind van de jaren ’30 hiertegen in opstand en deze opstand werd hardhandig door het Turkse leger neergeslagen. Duizenden inwoners van Dersim en omstreken kwamen hierbij om het leven en vele overlevenden werden gedwongen te verhuizen naar gebieden in het westen van het land.

Klik hier voor een artikel van Martin van Bruinessen voor meer achtergrondinformatie

POLITIEK – Nieuwe golf arrestaties KCK
Dinsdag 22 november heeft de Turkse politie in een landelijke operatie meer dan 70 mensen  gearresteerd op grond van vermeende banden met de Koerdische Gemeenschappen Unie (KCK). De operatie betrof ook enkele gebouwen van de pro-Koerdische BDP. Onder de gearresteerden zijn 47 advocaten die ervan worden beschuldigd bevelen van de gevangen PKK-leider Abdullah Öcalan te hebben doorgespeeld aan de PKK. Andere verdachten zijn journalisten en academici. De KCK wordt beschouwd als een overkoepelende organisatie die onder leiding staat van de PKK. Volgens Erdoğan tracht de KCK de Turkse overheidsinstanties in Zuidoost-Anatolië te vervangen door haar eigen politieke structuren.

De operatie heeft de al gespannen relatie tussen de regering en de BDP verder onder druk gezet. De BDP reageerde woedend op de arrestaties en ook maatschappelijke organisaties veroordelen de operatie. Zij wijzen op het gebrek aan bewijs waarvan in de meeste gevallen sprake is en zien de arrestaties als instrument van de regering om ongewenste oppositie de kop in te drukken. Het proces tegen de KCK ging in 2009 van start. Sindsdien zijn er volgens overheidsgegevens ongeveer 700 mensen gearresteerd. Andere bronnen spreken van ongeveer 4000 arrestaties. Door toenemende spanningen tussen de PKK en het Turkse leger is het proces tegen de KCK de afgelopen maanden geïntensiveerd. Meer dan de helft van het totale aantal arrestaties heeft plaatsgevonden na april 2011.

Lees hier een analyse over het KCK-proces
 
POLITIEK – Vorming nieuwe grondwet ligt stil
Hoewel het opstellen van een nieuwe grondwet hoge prioriteit heeft in het parlement, lijkt het proces te stagneren. Dat zegt professor staatsrecht Ergun Özbudun. Hij betwijfelt of de voorbereidingscommissie, vertegenwoordigd door drie leden van elke partij in het parlement, een ontwerp kan realiseren, laat staan het ontwerp kan afronden voor het einde van dit jaar zoals beoogt. Er zijn inmiddels 15 procedurele regels opgesteld op basis waarvan de commissie moet werken. De regels, betoogt Özbudun, verkleinen de kans op een spoedig resultaat. Zo worden absolute unanimiteit in de commissie en de aanwezigheid van alle partijen bij de sessies vereist. Volgens Özbudun is het zeer onwaarschijnlijk dat de partijen het met hun grote ideologische verschillen op alle punten met elkaar eens worden. Bovendien als één partij besluit de commissie uit te stappen, wordt de commissie ontbonden.

Ook de escalatie tussen het Turkse leger en de PKK en de aanhoudende KCK arrestaties bemoeilijken de vorming van een  nieuwe grondwet. Wederzijds vertrouwen tussen de pro-Koerdische BDP en de regeringspartij AKP is ver te zoeken. Consensus bereiken over Koerdische eisen lijkt onmogelijk. De nieuwe grondwet is voor velen echter de laatste hoop op een oplossing voor het Koerdische probleem. De huidige grondwet is de erfenis van het militaire regime dat na de staatsgreep van 1980 de politieke leiding overnam en perkt democratische vrijheden en burgerrechten in. Alle partijen zijn het erover eens dat constitutionele aanpassingen nodig zijn om Turkije democratischer te maken.

Lees hier een analyse over de nieuwe Turkse grondwet

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...