Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Coup by Memorandum

Op 12 maart 1971 overhandigde het leger een memorandum aan premier Demirel waarin werd geëist dat er een einde kwam aan de ‘anarchie’ en hervormingen ‘in de geest van Atatürk’ moesten plaatsvinden. Het leger wees een regering van technocraten aan onder leiding van Nihat Erim (CHP), een vertrouweling van oudgediende Ismet Inönü (de opvolger van Ataturk). In tegenstelling tot de coup van 1960 was de angst voor het ‘rode gevaar’ de drijfveer achter deze militaire ingreep. Het gevolg was een zware vervolging van iedereen die ervan verdacht werd (extreem) links georiënteerd te zijn.

De regering Erim slaagde er tevens in om 44 grondwetswijzigingen door te voeren die een breed scala aan rechten en vrijheden terugdraaiden en de macht van de MGK uitbreidden. De CHP vaarde sinds mei 1972 een meer linkse koers onder leiding van de populaire Bülent Ecevit. Erim was al afgetreden als premier in april 1972 en werd opgevolgd door de centrumrechtse Farit Melen (Vertrouwenspartij).

Na de coup van 1971 vonden er twee verkiezingen plaats (1973 en 1977) in een atmosfeer van toenemend politiek geweld en een langdurige economische crisis. Het politieke landschap polariseerde zeer sterk, waarbij de CHP en de AP electoraal de grootste blokken vormden. De CHP weigerde principieel om met de AP, die flirtte met extreemrechtse en islamistische partijen, samen te werken. De jaren '70 werden gekenmerkt door een reeks van instabiele coalitieregeringen en verlamming in politieke besluitvorming. Het gevolg was dat het politieke geweld op straat en de economische crisis niet konden worden aangepakt.

De periode tussen de militaire coups van 1960 en 1980 wordt ook wel ‘de tweede republiek’ genoemd. Hoewel de coup by memorandum van 1971 een aantal ingrijpende grondwetswijzigingen voortbracht, bleef de grondwet van 1961 en het daaruit voortvloeiende constitutionele bestel intact.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...