Onderdrukking van de Oppositie, 1924-1927

Na de afschaffing van het sultanaat in 1922 en die van het kalifaat in maart 1924 groeide het verzet tegen Mustafa Kemal snel. In november 1924 richtten een aantal van Kemals voormalige medestanders in de nationale beweging, ontevreden over het autoritaire beleid van Kemal, en over het feit dat zij zelf door hem opzij waren geschoven, een oppositiepartij op, de Progressief Republikeinse Partij (TCF), en begonnen in het parlement scherpe kritiek te leveren op het regeringsbeleid. In het zuidoosten van het land kwam het in februari 1925 onder Koerdische stammen tot een grote opstand, waarbij zij opriepen tot het herstel van het kalifaat en de sharia.

Mustafa Kemal en de leiding van de CHP reageerden in eerste instantie met politieke middelen tegen de groeiende oppositie, maar de Koerdische opstand werd met harde hand neergeslagen. Duizenden rebellen werden gevangen genomen, waarvan er honderden werden opgehangen. Eerste Minister, en rechterhand van Kemal, İsmet (İnönü) liet direct een ‘Wet op de Ordehandhaving’ uitvaardigen, die de regering de bevoegdheid gaf iedere organisatie of publicatie te verbieden die de openbare orde dreigde te verstoren. Aan de hand van deze wet werden alle dagbladen die de regering in Ankara niet welgezind waren verboden. In juni werd vervolgens de enige oppositiepartij, de TCF, verboden.

Mustafa Kemal voelde zich echter nog steeds in zijn positie bedreigd door de voormalige leiding van het İT en van de TCF, die door hun heldenrol in de onafhankelijkheidsstrijd in het land en in het leger nog steeds veel aanzien hadden. Een verijdelde aanslag in juni 1926 op het leven van Kemal, beraamd door een voormalig parlementslid, bood hem de gelegenheid met hen af te rekenen.Na de mislukte aanslag werden meer dan honderd arrestaties verricht, waarbij onder andere de voormalige leiding van het İT en de TCF werden opgepakt. In de processen die volgden werden tien van de meest vooraanstaande leden van het İT en de TCF ter dood veroordeeld, terwijl anderen tot lange gevangenisstraffen werden veroordeeld. De militaire kopstukken uit de onafhankelijkheidsoorlog werden voor het grootste deel vrijgesproken.

Om het neerslaan van de oppositie te rechtvaardigen hield Kemal in oktober 1927 op een congres van de Republikeinse Volkspartij, een beroemd geworden toespraak (‘Nutuk’) van zes dagen, waarin hij een overzicht gaf van de geschiedenis sinds 1919, maar ook zijn eigen rol in de nationale strijd benadrukte en die van zijn voormalige collega’s in een kwaad daglicht stelde. De rol van het İT in het verzet in Anatolië liet hij hierbij volledig buiten beschouwing. De toespraak zou de beeldvorming binnen en buiten Turkije over de ontstaansgeschiedenis van de republiek tot op de dag van vandaag beïnvloeden, en de basis vormen van een persoonlijkheidscultus rond Mustafa Kemal van ongekende proporties.

Blogs

De Koerdische factor in de presidentiële verkiezingen
De bevoegdheden van de president
De bevoegdheden van de president
Erdoğan op nummer één in de verkiezingspolls
De kunst van het korte verhaal – Sait Faik
Stire Kaya-Cirik: Een echo uit een onverwerkt verleden
Concurrentie op de flanken in Diyarbakır
De onzichtbaarheid van vrouwen in de Turkse politiek
Erdoğan: twintig jaar na de eerste verkiezingsoverwinning
OPINIE: Turkse schaduw over onze raadsverkiezingen
ANALYSE: Uitslag Turkse verkiezingen
REPORTAGE: Een mooie uitslag, we gaan op dezelfde voet verder
ANALYSE: Reacties in Turkije
ANALYSE: Internationale reacties - Rocky third term
UPDATE: Ontwikkelingen op de financiële markt
Lees meer...