Laatste Jaren

Tot het einde van zijn leven bleef Mustafa Kemal Atatürk volledig toegewijd aan het voortbestaan van een onafhankelijke Turkse natiestaat. Hij reisde naar alle uithoeken van het land om de verwestersing en de modernisering die hij zo noodzakelijk achtte te promoten. Ankara werd volgens de laatste stedebouwkundige inzichten ingericht door Duitse architecten, en er werd een operatheater en een conservatorium geopend. Door heel Anatolië werden in snel tempo spoorwegen en stuwdammen aangelegd. In de jaren dertig werd ook een staatsindustrie opgebouwd met cement-, suiker- en textielfabrieken. De volksgezondheid verbeterde door campagnes tegen malaria en tbc.

Ook de militaire veiligheid van de nieuwe republiek behield Atatürks onverminderde aandacht. Uitgaven aan defensie bedroegen in deze jaren ruim dertig procent van het jaarlijks budget. Na de Montreux-conventie (1936), die Turkije de controle over de Dardanellen teruggaf, werd het gebied rond de Dardanellen zwaar bewapend. Tegelijkertijd werden vriendschapsverdragen gesloten met omringende landen.

Voorstellen voor moderniseringsprojecten werden vrijwel altijd eerst besproken in de presidentiële villa te Ankara, aan de dinertafel van Mustafa Kemal, door een selecte groep politici, partijofficials, technische experts, en anderen. Net als bij de Osmaanse sultans het geval was geweest, was lidmaatschap van deze selecte groep rond de president een essentiële voorwaarde om invloed uit te kunnen oefenen in de republiek. Het dagelijks bestuur liet hij grotendeels over aan premier Ismet (Inönü) en diens collega’s. Tijdens de diners bij de president werden onder het genot van grote hoeveelheden raki (anijsbrandewijn) de prangende vraagstukken van de republiek besproken. Niet zelden ging men later op de avond over op het citeren van gedichten of het zingen van de Macedonische liederen uit Kemals jeugd, en op uitnodiging kwamen bekende zangers of dichters optreden.

In zijn laatste jaren belemmerde een slechte gezondheid Atatürk steeds meer in zijn activiteiten. In de jaren 1923-1925 was hij getrouwd geweest met Latife, maar de verplichtingen van een huwelijk bleken niet verenigbaar  met de politieke ambitie en de excentrieke levensstijl van Kemal. In zijn laatste jaren was Afet, een van zijn aangenomen dochters, zijn steun en toeverlaat. President Mustafa Kemal Atatürk stierf op 10 november 1938 in het Dolmabahçepaleis in Istanbul aan levercirrose (het gevolg van jarenlang overmatig alcoholgebruik), in het bijzijn van zijn aangenomen dochters Afet, Sabiha en Rukiye. Zijn bezittingen liet hij na aan zijn zuster Makbule, aan zijn aangenomen kinderen, en aan het Turkse Taalinstituut en het Turkse Instituut voor Geschiedenis.

Blogs

Lezing: Turkije en zijn instabiele buren
dinsdag
Dinsdag 11 november: 50 jaar migratie
Reactie: Winter Sleep/Kış uykusu
Vluchtelingenproblematiek in de Turkse steden
Turkije en de anti-IS-coalitie
De Turkse economie
De Turkse economie
Het nieuwe kabinet
Het nieuwe kabinet
Erdoğan beëdigd als president
Erdoğan beëdigd als president
Davutoğlu waarschijnlijk nieuwe premier van Turkije
Davutoğlu waarschijnlijk nieuwe premier van Turkije

Lees meer...