Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Kunst en Cultuur

Tijdens de Tulpenperiode was het sultan Ahmet III (r. 1703-1730) die de Osmaanse kunst een belangrijke impuls gaf. Zijn beroemde hofkunstenaar Abdulcelil Levni (gestorven 1732) was het gezicht van de laatste bloeiperiode van Osmaanse miniatuurschilderijen. Levni en zijn leerlingen experimenteerden aan het hof van Ahmet met nieuwe thema’s binnen deze oude Osmaanse kunstvorm. Vanaf het midden van de achttiende eeuw kreeg de Osmaanse schilderkunst echter een steeds meer Westers karakter, ten koste van de miniatuurschilderingen.

In de architectuur waren het bovenal de ornamenten die vernieuwd werden. De schematische afbeelding van bloemen werd in de Tulpenperiode een nieuw geliefd motief, en Armeense en Griekse architecten importeerden later in de achttiende eeuw de uitbundige versieringen zo kenmerkend voor de Europese barokstijl. Er wordt hier dan ook wel gesproken van een ‘Osmaanse barok’. De Nuruosmaniye moskee (zie afbeelding) uit 1755 is een van de oudste en meest verfijnde voorbeelden van de barokinvloeden in Osmaanse architectuur. De kalligrafie, een belangrijke Osmaanse kunstvorm, werd echter beoefend door een zeer gesloten school van kunstenaars. De Westerse invloed die de andere kunstvormen kenmerkte was hier niet te vinden.

Van symbolisch belang was ook de ingebruikname van de eerste drukpers voor het Arabisch schrift door de Hongaarse bekeerling Ibrahim Müteferrika in 1727. Het Osmaanse Turks werd immers in het Arabisch schrift geschreven. Sultan Bayezid had in 1492 een verbod op de drukpers uitgevaardigd, maar dit werd in 1727 door Ahmet III opgeheven. Toch was deze eerste drukpers niet erg productief. Religieuze werken mochten niet worden gedrukt om het werk van de traditionele kopiisten te beschermen, en de geletterde Osmaanse elite gaf nog steeds de voorkeur aan de luxe handgemaakte manuscripten. De drukpers van Müteferrika, die zelf al in 1745 was gestorven, had bij zijn sluiting in 1796 slechts 24 titels kunnen printen, de meeste met een oplage van 500 boeken. Pas in de negentiende eeuw zou de drukpers op grotere schaal worden ingezet

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...