Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Interview Sebahat Tuncel - Het is hier nog steeds: een land, een volk, een vlag

25 februari 2010, Jessica Maas

Voor de een is ze een mensenrechtenactiviste, voor anderen een terroriste. De Koerdische parlementariër Sebahat Tuncel van de BDP, de partij voor Vrede en Democratie. ‘Er is een politieke genocide aan de gang in dit land. Zoveel collega´s en vrienden van mij zitten in de gevangenis. Het afgelopen jaar zijn zo´n 1000 medewerkers, partijleden gearresteerd’, zegt Sebahat Tuncel. De 35-jarige Koerdische politica maakt zich kwaad. ‘Ze proberen ons te breken.’

De voormalig verpleegster en mensenrechtenactiviste verwierf bekendheid in Turkije toen ze in 2007 vanuit de gevangenis haar verkiezingscampagne voerde en met 93.000 stemmen in het Turkse parlement terechtkwam. Maar eind vorig jaar werd de DTP, de enige Koerdische partij in het Turkse parlement, door het Constitutioneel Hof verboden. Wegens te nauwe banden met de PKK. Na hevig beraad besloten de partijleden onder een nieuwe naam - BDP, de Partij voor Vrede en Democratie - door te gaan en in het parlement te blijven.

De staat probeert de Koerdische politici dwars te bomen, zegt Tuncel fel. ’Elke maand is er wel weer een arrestatiegolf. En net na het verbod van onze partij zijn meer dan 80 mensen opgepakt. Onder wie ook zeven burgemeesters van onze partij, die allemaal met een overgrote meerderheid van stemmen, sommigen zelfs met 70 procent, zijn gekozen. De politie viel huizen binnen, deuren werden ingetrapt. Zelfs de voorzitter van de mensenrechtenorganisatie IHD, zit vast.’

De foto´s van geboeide Koerden in de media hebben volgens haar veel kwaad bloed gezet onder de bevolking. Ook tegen Tuncel zelf lopen twee rechtszaken. Wanneer ze haar immuniteit als parlementariër verliest, dan is de kans groot dat ze meteen in de gevangenis verdwijnt. De jonge politica werd in 2006 veroordeeld voor lidmaatschap van de PKK, maar heeft door haar verkiezing in 2007, de straf niet uitgezeten. ’Ik kan zelf niet alleen over straat, je weet nooit wat er kan gebeuren.’

Ze is uitermate sceptisch over het Koerdische initiatief, het vredesplan van de regering dat de gemoederen in Turkije de afgelopen maanden bezighoudt. De AKP wil met een pakket van maatregelen de positie van de Koerden in Turkije verbeteren en zo een eind maken aan de 25-jarige strijd, waarbij al zo´n 40.000 mensen om het leven zijn gekomen. Volgens Tuncel is de AKP verre van oprecht. Ze wijst er op dat de overheid de laatste tijd - geschrokken van de enorme weerstand die het plan opriep - geen nieuwe stappen meer heeft genomen.

Ook de Turkse media vragen zich af of de vredesplan is vastgelopen. Voor Tuncel is het initiatief met name een show voor de buitenwereld. ’Voor de Europese Unie, voor de buurlanden. Maar met een Koerdische televisiezender, een cursus Koerdisch en een paar dorpen die hun oude naam weer dragen, ben je er niet. Wij vragen gelijke rechten voor iedereen, vastgelegd in de grondwet.’

De oude staatsmentaliteit is volgens haar niet veranderd. ’Het is nog steeds ´één land, één volk, één vlag. De AKP wil doen geloven dat ze wel meer willen, maar dat hun handen door de opstelling van het leger zijn gebonden. Maar dat is onzin. Je hoorde ook niemand - ook de oppositie niet - toen onze partij verboden werd.’

’Maar natuurlijk gebeurt er wel wat. Een paar jaar geleden ontkende de overheid nog glashard dat er een Koerdisch probleem was. Nu wordt er openlijk over gedebatteerd en dat is heel goed. Maar er zijn jammer genoeg veel mensen in dit land die ons het liefst allemaal achter slot en grendel zien. Die ons allemaal als terroristen zien’

De kritiek - ook uit Koerdische hoek - dat de Koerdische politici te vaak aandacht vragen voor de gevangen PKK-leider Abdullah Öcalan, die op het eiland Imrali een levenslange gevangenisstraf uitzit, vindt ze onterecht. ‘Het zijn staatskoerden, die dat roepen. Het is een feit dat er PKK-guerrilla´s in de bergen vechten, het is een feit dat Öcalan onder de Koerdische bevolking veel aanhangers heeft. Hoe kunnen wij - als Koerdische volksvertegenwoordigers - die realiteit ontkennen?’

Ze benadrukt nogmaals dat de partij - ondanks dat de weigering de PKK als een terroristische organisatie te bestempelen - tegen geweld is. ‘Daarom is het zo belangrijk dat we in het parlement zijn vertegenwoordigd. Daar moet deze strijd worden gevoerd.’

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...