Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

REPORTAGE: De verkiezing van sultan Tayyip

Voor de één is hij een echte leider, de man van hét volk.  Anderen zien hem als islamitische populist met gevaarlijke autocratische trekjes. De verkiezingen gaan meer en meer over Recep Tayyip Erdoğan.

6 juni 2011, Jessica Maas


De foto hangt door het hele land. Erdoğan die als een waardig staatsman serieus de verte in staart. Hazır Hedef 2023 is de slogan. Ofwel Doel 2023, het jaar dat de Turkse republiek honderd jaar bestaat. Aan zelfvertrouwen ontbreekt het de AK-partij en Erdoğan zeker niet. De premier weet - zoals de opiniepeilingen keer op keer bevestigen - dat zijn partij ook deze verkiezingen weer de grootste zal worden. De verwachting is dat de AKP zo’n 47% van de stemmen zal trekken.

De oud-voetballer uit volksbuurt Kasımpaşa maakt geen geheim van zijn ambities. Hij gaat een nieuwe grondwet maken en een nieuw presidentieel systeem invoeren. Erdoğan ziet zichzelf maar al te graag als de opvolger van Abdullah Gūl. En dat baart veel Turken zorgen.

‘Erdoğan wil nog meer macht hebben. En hij verdeelt het land tussen gelovigen en ongelovigen, erg gevaarlijk’, zegt Ahmet Kazan. Hij zit op een bankje op de boulevard van Büyükçekmece, een wijk in Istanbul waar veel CHP-stemmers wonen. De stem van de gepensioneerde personeelsmanager gaat ook zeker niet naar de AKP. ‘Te veel corruptie en alleen zijn aanhangers worden rijker’, klinkt het. ‘Erdoğan wil de leider van de islamitische wereld worden.’ De stijl van de premier is hem té agressief en té autoritair. ‘Dat heeft dit land niet nodig’ Hij hoopt dan ook dat de CHP met nieuwe leider Kemal Kılıçdaroğlu op 12 juni voor een verrassing gaat zorgen.

Een stuk verderop zit het echtpaar Lekesiz, zij moeten ook niets van de AKP weten. ‘Te veel vriendjespolitiek en ze kopen mensen om met cadeautjes’, zegt de gehoofddoekte Sebahat Haar echtgenoot knikt. ‘Bij veel mensen zijn de ogen open gegaan. Ze geloven niet meer in de AKP. Erdoğan gedraagt zich als de nieuwe sultan.’ Het echtpaar stemt voor de MHP, de ultranationalistische partij van Devlet Bahçeli.

De Grijze Wolven werden de afgelopen weken getroffen door het sekstapeschandaal. De schimmige filmpjes zorgden voor het vertrek van maar liefst tien vooraanstaande partijleden. Sindsdien wordt in de Turkse media volop gespeculeerd of de partij wel de kiesdrempel van tien procent gaat halen. Zo niet dan betekent dit extra zetels voor de AKP. Het echtpaar Lekesiz gelooft echter niet dat de sekstapes de partij veel stemmen gaan kosten. ’De MHP is het slachtoffer geworden van een complot van de AKP. Dat weet iedereen.’

De AKP heeft weinig vrienden in deze wijk naast de Marmara Zee.  ‘Erdoğan begint gelukkig ook de steun van het Westen te verliezen’, zegt Cengiz Mortezi, die met een vriend aan de kust staat te buurten. Hij doelt op de kritische artikelen die de afgelopen week in onder meer in New York Times en het gerenommeerde blad The Economist verschenen. Met name het advies van The Economist aan de Turken om niet voor de AKP maar voor de CHP te stemmen, heeft voor veel ophef - en een woedende premier - gezorgd. ‘De tijd van Erdoğan is voorbij, het  is nu aan Kılıçdaroğlu, zo denkt het Westen.’ En Mortezi is het volledig met hen eens. Lachend: ‘Je zou bijna wensen dat dit land minder moslims telde.’

De duizenden aanhangers van de AKP die een paar kilometer verderop - in de brandende zon met vlaggen en spandoeken op de premier wachten - denken daar totaal anders over. Voor hen is Erdoğan de held, de leider die Turkije nodig heeft.

‘Hij heeft veel voor elkaar gekregen in dit land. Kijk naar de economie, het succesvolle buitenlandbeleid’, zegt Nuran Kabakci (32), hoge hakken en hoofddoek. ‘Ik ben blij met de stabiliteit die de AKP heeft gebracht. En ik geloof helemaal niet dat dit land islamitischer wordt. Juist vrijer voor iedereen.’ Haar echtgenoot knikt. ‘Erdoğan voelt als familie.’

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...