6. Past een land met een zo uiteenlopende sociaal-economische ontwikkeling wel binnen de EU?

Dat Turkije de snelst groeiende economie in de regio is, wordt door niemand bestreden. Europese bezoekers van Istanbul zijn doorgaans verrast over het moderne, ‘westerse’ karakter van de stad. Wie Sofia en Boekarest (hoofdsteden van recent toegetreden landen) vergelijkt met Istanbul, zou tot de conclusie kunnen komen dat ook Turkije snel zal kwalificeren voor lidmaatschap.

De dynamiek van de Marmara-regio, waartoe ook Istanbul behoort, staat echter in schril contrast tot bijvoorbeeld de stagnerende ontwikkelingen in het zuidoosten van Turkije. Hoewel ook in landen als Roemenië en Bulgarije de verschillen tussen de steden en het platteland aanzienlijk zijn, vormen die in Turkije een meer structureel probleem. Grote delen van het platteland (en niet alleen in Zuidoost-Anatolië)  profiteren niet of nauwelijks van de snelle groei van de Turkse economie en de daarbij behorende sociale ontwikkelingen.

Ofschoon ook veel lidstaten van de EU pas dankzij steun uit de EU-fondsen de eigen verschillen tussen de regio’s hebben kunnen wegwerken, ligt het probleem in Turkije ingewikkelder. Vanwege de omvang van het land, de zeer gebrekkige infrastructuur in sommige regio’s en de onrust als gevolg van de strijd tussen het Turkse leger en Koerdische opstandelingen, is er sprake van een grote trek van platteland naar de stad. De ontvolking van delen van het platteland, waarbij vooral ouderen en kanslozen achterblijven, remt de ontwikkeling van de regio’s in hoge mate.

De werkloosheid onder de nieuwkomers in de steden is bovendien ook nog eens hoog. Ondanks de aanhoudende economische groei is er onvoldoende werk voor alle (niet altijd even goed gekwalificeerde) nieuwkomers. Het officiële werkloosheidspercentage schommelt rond 10%, (11,9% in 2010, statistiekbureau TÜIK) maar daarin is uiteraard geen rekening gehouden met de informele economie, die overal in Turkije een belangrijke rol speelt. Wanneer Turkije er niet in slaagt de onevenwichtige ontwikkeling tussen het stedelijke (westelijke) deel van het land en het platteland (met name in Oost en Zuidoost-Turkije) te verminderen, zal het moeilijk zijn de hiermee verbonden bezwaren tegen lidmaatschap te overwinnen.

Voorstanders van toetreding erkennen deze problemen over het algemeen wel, maar wijzen er op dat de hervormingen, die de sociaal-economische verhoudingen in Turkije positief beïnvloeden, juist door het perspectief van toetreding tot de EU doorgevoerd konden worden. Het wegvallen van het zicht op lidmaatschap zou een grote stagnatie van deze ontwikkelingen met zich meebrengen, mogelijk zelfs een terugval.

Blogs

19 november - 9 december: Lezingenreeks 'De wisselwerking tussen de Turkse binnenlandse politiek en Turkije’s internationale positie'
dinsdag
Dinsdag 11 november: 50 jaar migratie
Reactie: Winter Sleep/Kış uykusu
Vluchtelingenproblematiek in de Turkse steden
Turkije en de anti-IS-coalitie
De Turkse economie
De Turkse economie
Het nieuwe kabinet
Het nieuwe kabinet
Erdoğan beëdigd als president
Erdoğan beëdigd als president
Davutoğlu waarschijnlijk nieuwe premier van Turkije
Davutoğlu waarschijnlijk nieuwe premier van Turkije

Lees meer...