Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Wie zijn de Koerden?

In historische teksten vanaf de vroege zestiende eeuw wordt de term ‘Koerden’ gebruikt voor stammen in het oosten van Anatolië, zowel nomaden als boeren, die geen Turks, Arabisch of Perzisch spraken. Boeren en stadsbewoners in het gebied die níet tot een stam behoorden, maar waarvan velen wél een Koerdisch dialect als moedertaal hadden, werden echter niet tot de Koerden gerekend. Tegenwoordig bedoelt men met de naam ‘Koerden’ een bevolkingsgroep die zich voor het grootste deel bevindt in het bergachtige gebied waar de staten Turkije, Iran, Irak en Syrië aan elkaar grenzen. Een groot aantal bewoners van de grote steden van Turkije is eveneens van Koerdische afkomst. Daarnaast bevinden  zich Koerden in Europa en in de Kaukasus en Centraal Azië. Het totale aantal Koerden binnen en buiten Turkije is heel moeilijk vast te stellen, maar wordt wel geschat op ongeveer 30 miljoen, waarvan ongeveer de helft in Turkije zou wonen.

Er worden binnen het Koerdisch twee belangrijke dialecten onderscheiden: Koermandji, dat vooral wordt gesproken in Turkije, en Soerani, dat wordt gesproken in Iran en Irak. De grammaticale en vocabulaire verschillen tussen de dialecten zijn groot. Daarnaast bestaat er in Turkije in de regio ten noordwesten van de stad Diyarbakır een andere belangrijke variant van het Koerdisch, die Zaza wordt genoemd. Of het hierbij gaat om een dialect van het Koerdisch of om een aparte taal is omstreden. De Koerdische talen/dialecten (taalkundigen zijn het er niet over eens of de verschillende varianten van het Koerdisch samen een taalfamilie vormen dan wel dialecten van het Koerdisch zijn) maken deel uit van de Iraanse taalfamilie. De meerderheid van de Koerden in Turkije behoort tot de soennitische stroming van de islam. Daarnaast is er een grote groep Koerdische Alevieten in de regio ten noordwesten van Diyarbakır.

De Koerdische samenleving is van oudsher georganiseerd in stammen. De geschiedenis van de stammen is vaak eeuwen terug te voeren. Niet alle Koerden behoren echter tot een stam, die vaak zeer hiërarchisch georganiseerd is. Op veel plaatsen in het gebied is de boerenbevolking traditioneel ondergeschikt aan de leden van de stam, en in de steden zijn er Koerden die zich niet meer verwant voelen aan de stam. Voor veel Koerden wordt de dagelijkse handel en wandel nog sterk door het stamverband bepaald. Sommige stammen hebben een hogere sociale status dan andere, en Koerden die niet tot een stam behoren (bijvoorbeeld In de steden) hebben van oudsher een lagere status. Het begrip eer speelt bij alle stammen een grote rol.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...