Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Verkiezing AKP en Koerden

De wintermaanden van 1998-99 vormden een dieptepunt in de betrekkingen tussen Koerden en Turken in Turkije, maar de spanningen namen langzaam af. Andere zaken, zoals de zware aardbeving bij Izmit in 1999, en de groeiende angst voor islamitisch fundamentalisme, drongen de Koerdische kwestie enigszins naar de achtergrond. In 2002 werd de noodtoestand, die oorspronkelijk werd afgekondigd in 1987, ook in de laatste provincie in het zuidoosten opgeheven. In 2000 was al een begin gemaakt met de terugkeer van een deel van de verdreven bevolking naar hun dorpen. Volgens officiële bronnen waren in 2004 bijna 125.000 mensen naar hun woonplaats teruggekeerd. Factoren die de terugkeer belemmeren zijn onder meer de economische onderontwikkeling van de regio en het grote aantal landmijnen dat zich nog in het gebied bevindt.

In de verkiezingen van 2002 behaalde de Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) de absolute meerderheid in het parlement. De AKP was als voorstander van Turkse toetreding tot de Europese Unie bereid tegemoet te komen aan de toetredingseisen die de EU in 1993 in Kopenhagen had opgesteld. Eén van deze eisen betreft het ‘respect voor en de bescherming van minderheden’. De Turkse grondwet erkent de Koerden niet als een nationale, raciale, of etnische minderheid. De Turkse regering beroept zich daarbij op het Verdrag van Lausanne (1923) dat alleen niet-islamitische bevolkingsgroepen noemt als minderheid.

Als tegemoetkoming aan de EU creëerde de AKP echter (beperkte) ruimte voor het gebruik van de Koerdische taal in de media. De grondwet werd gewijzigd om het verbod op het gebruik van andere talen dan het Turks op te heffen, en wetswijzigingen hebben radio- en televisie-uitzendingen en onderwijs in talen anders dan het Turks, inclusief het Koerdisch, mogelijk gemaakt. Zowel radio- en televisie-uitzendingen als taalonderwijs gingen van start in 2004. Zes privéscholen startten in de loop van 2004 cursussen Koermandji. Mede wegens beperkingen door de Turkse overheid op het gebied van het curriculum, het aanstellen van docenten, en toelatingseisen  werden in augustus 2005 deze scholen echter weer gesloten.

Dat laat overigens onverlet dat in heel Turkije veel Koerden een ongemoeid bestaan leiden en vaak hoge posities, ook in de politiek, innemen. In zowel de vorige als de huidige regering-Erdoğan zijn ministers van Koerdische afkomst opgenomen. Ook aan universiteiten, in het bedrijfsleven en in de media kunnen Koerden, zolang ze zich niet op hun Koerdische identiteit laten voorstaan, of daar in ieder geval geen politieke consequenties aan verbinden, ongehinderd carrière maken.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...