Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Halid Ziya Uşaklıgil - Verboden Liefde

In Nederland is de belangstelling voor Turkse literatuur groter dan ooit: reden daarom om een van de beroemdste Turkse romans eindelijk in vertaling uit te brengen. Verboden liefde verscheen eind jaren negentig van de negentiende eeuw als feuilleton en precies in 1900 in boekvorm. Het geldt in Turkije als de eerste moderne roman, de Turkse Madame Bovary.

De jonge, mooie Bihter uit een verarmde familie trouwt met de veel oudere, welgestelde Adnan. Na haar huwelijk beseft ze dat ze, ondanks alle weelde waar ze in baadt, snakt naar ware, gepassioneerde liefde. Ze begint een affaire met de jonge neef van Adnan, cynische rokkenjager Behlûl. Een tweede verhaallijn vertelt van de puberende Nihal, dochter van Adnan, en haar moeizame relatie met haar stiefmoeder Bihter en met haar vader, door wie ze zich verraden voelt na diens huwelijk met Bihter. De realistische, licht romantische verteltrant in Verboden liefde heeft tegelijkertijd overtuigende psychologische diepgang.

Het 472 pagina’s tellende Verboden liefde is de klassieke Turkse roman over de worsteling van zelfbewuste, begaafde vrouwen, rond de vorige eeuwwisseling, met hun verlangens enerzijds en de culturele taboes die daarop rustten anderzijds. Het boek doet voor Turkije wat Madame Bovary voor Frankrijk deed, Effi Briest voor Duitsland, Anna Karenina voor Rusland en Eline Vere voor Nederland. Dat is op zichzelf al een verhelderende vaststelling, want het verschijnen van een roman over die thematiek, in die tijd en op die plek, plaatst de Turkse literaire traditie in dit opzicht op een lijn met de Europese.

Hetzelfde idioom, dezelfde gevoeligheden, eenzelfde reactie. Verboden Liefde maakt duidelijk dat de maatschappelijke en mentale huiver voor vrouwen die hun lot in eigen hand probeerden te nemen geen Turkse eigenaardigheid is, maar deel van het algemene patroon in Europa in die tijd. Wie het constateert ziet de vastgeroeste oordelen over de onoverbrugbare culturele tegenstelling die bij de Bosporus zou beginnen losschieten.

Halid Ziya Uşaklıgil, Verboden liefde (Aşk-ı Memnu, vert. Hanneke van der Heijden en Margreet Dorleijn), Atheneum – Polak & Van Gennep, 2008)

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...