Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Jak den Exter - Sen kimsin?

Het uitpluizen van je familiegeschiedenis en stamboom is een hobby die onder autochtone Nederlanders al decennia lang populair is. Gemeentelijke archieven moesten op enigerlei moment zelfs de stroom verzoeken afremmen. De voortschrijdende  digitalisering heeft dat individuele onderzoek in veel gevallen echter vergemakkelijkt. Het Centraal Bureau voor Genealogie biedt via haar website zelfs een Digitale Studiezaal aan, waarmee de lekenonderzoeker tal van handvaten worden geboden. Met een beetje geduld en uithoudingsvermogen kunnen de meeste Nederlanders vaak ver terug in de tijd komen. Voor een grote groep mensen gaat dat echter niet op. Zij die buiten Nederland zijn geboren of tot de ‘tweede generatie’ behoren, moeten vrijwel altijd veel meer moeilijkheden overwinnen. Voor hen is het CBG een reeks begonnen waarbij uiteen wordt gezet hoe Molukse,  Marokkaanse en nu dan dus ook Turkse stambomen in kaart gebracht kunnen worden.

Jak den Exter is sinds eind 2006 directeur van het toen opgerichte Nederlands Instituut voor Hoger Onderwijs (NIHA) in Ankara, Turkoloog en sinds decennia betrokken bij Turkse migrantenorganisaties. Den Exter gaat in Sen kimsin? (Wie ben jij) in op de specifieke uitdagingen die Turkse Nederlanders tegenkomen bij hun pogingen de familiegeschiedenis en hun herkomst in beeld te brengen.

Het, ook voor niet vorsers zeer leesbare boek, zal ongetwijfeld bedoeld zijn als aansporing. Wie echter, ook al is het maar vluchtig (zoals ondergetekende als archiefopdracht binnen haar studie geschiedenis) ooit zelf onderzoek naar woning, stad  of familie heeft gedaan en weet hoe ontoereikend of ontoegankelijk archiefmateriaal vaak is, zinkt de moed in de schoenen bij de specifieke problemen die de auteur voor dergelijk onderzoek in Turkije aanhaalt. Veelvuldig voorkomende binnenlandse verplaatsingen, slecht of niet onderhouden archieven, waarvan de documenten tot in de jaren twintig uiteraard ook nog in het Arabisch schrift zijn opgesteld en een afwijkende kalender, maken genealogisch onderzoek in Turkije tot een uiterst tijdrovende en vermoedelijk snel frustrerende bezigheid. Tegelijkertijd, omdat iedere vorm van locale geschiedschrijving nog goeddeels ontbreekt, is het een onvoorspelbare ontdekkingstocht waar een vierde generatie Amsterdamse met enige jaloezie gretig kennis van heeft genomen.

Het lijkt echter niet voor de hand te liggen dat grote groepen uit de tweede en derde generatie zich in dezelfde mate als autochtone Nederlanders dat doen op de genealogie zullen storten. Wél geeft het boek tal van tips om gebruik makend van ‘oral history’ methodes de kennis omtrent de geschiedenis van nog levende familieleden op te tekenen. Behalve dat zoiets in veel gevallen tot meer begrip over en weer leidt, zouden dat soort kleinschalige persoonlijke verhalen een zeer welkome bijdrage kunnen leveren aan de geschiedwetenschap in Nederland.

Jak den Exter, Sen kimsin? Voorouders van Verre, deel 3: Turkije (Centraal Bureau voor Genealogie; Den Haag 2008
)

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...