Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Roman: Verloren Levens van Hasan Ali Toptaş

In de roman Verloren Levens, voortreffelijk vertaald door Hamide Doğan, deinst Hasan Ali Toptaş er niet voor terug om zware thema’s zoals de dood, trauma, verlies en wanhoop te exploreren, concepten die doortrokken zijn in het hele verhaal. Er gaan levens verloren, in de strikte zin, maar niet uitsluitend: er gaan ook levens verloren aan krankzinnigheid en sociale isolatie. Je zou kunnen zeggen dat deze levens worden “verspild”; dat is dan ook de letterlijke vertaling van de Turkse titel van het boek, “Heba.”

De protagonist van de roman, Ziya, probeert zijn leven op te pakken na zijn zwangere vrouw verloren te hebben tijdens een dodelijke aanslag. Hij is al op middelbare leeftijd als hij de grote stad verruilt voor het idyllische dorp waar zijn kameraad Kenan altijd zo lyrisch over was toen ze samen hun dienstplicht deden bij de grens met Syrië. Dertig jaar later herleeft Ziya deze tijd plotseling als hij een wandeling maakt door het bos nabij zijn nieuwe vertrek. Vanuit Ziya’s oogpunt wordt de starre werkelijkheid beschreven van jonge mannen die onder barre omstandigheden moeten leven. De angst voor de dood hangt als een zeis boven hen, terwijl zij uit alle macht de tirannie van wrede oversten proberen te trotseren.

De wisselvallige stijl van de roman reflecteert het tumultueuze innerlijk van Ziya. Zijn verwoede pogingen om vrede te sluiten met het verleden worden verstoord door herinneringen aan datzelfde verleden. Deze onrust heeft ook zijn weerslag op het heden en lijkt een haast accumulatieve werking te hebben in de roman, zodanig dat het niet als een verrassing komt als het verhaal afstevent op een tragisch einde.

Op een indrukwekkende manier slaagt Toptaş erin om tragiek in harmonie te brengen met gedetailleerde beschrijvingen van uiteenlopende taferelen. Met name de natuur wordt bijzonder levendig geschetst. De stijl is realistisch te noemen, maar heeft een surreële teint. De roman kan dus in de magisch-realistische hoek geplaatst worden. Er is geen standvastigheid in de manier waarop de realiteit wordt geconstrueerd; je kunt spreken van meerdere realiteiten die non-hiërarchisch zijn en elkaar niet uitsluiten. In die zin is de roman een postmodernistisch werk te noemen. De kracht van de roman schuilt juist in het gebrek aan standvastigheid; de omschakelingen in de roman, zowel van de stijl als in het verhaal, hebben een licht vervreemdende werking die de aandacht vasthoudt.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...