Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Onlusten aan de grens

22 september - IS (Islamitische Staat) is bezig met een snelle opmars in het noorden van Syrië. Binnen het tijdsbestek van een aantal dagen wist de groepering maar liefst 21 dorpen in te nemen. Op 19 september rukte de strijders op naar de stad Kobani (Ayn al-Arab in het Arabisch),  pal naast de grens met Turkije, en die tot dan toe in handen was van Koerdische verzetsstrijders. De stabiliteit van Rojava, zoals het gebied in het noorden van Syrië door de Koerden genoemd wordt, en waar tot voor kort relatieve rust heerste, komt hiermee flink onder druk te staan. De Koerdische milities blijken niet sterk genoeg om IS aan te kunnen. 

De PKK, de Koerdische arbeiderspartij, heeft Turkse Koerden opgeroepen om de wapens op te pakken tegen IS. Naar verluidt zijn er inmiddels meer dan 400 Koerden vanuit Turkije vertrokken om de YPG (Yekîneyên Parastina Gel/People’s Protection Units), de gewapende tak van de PYD (Partiya Yekîtiya Demokrat/Democratic Union Party), bij te staan in de strijd om Kobane. Op zondag braken aan de Turkse kant van de grens verschillende ongeregeldheden uit tussen Koerden die richting Syrië wilden gaan om IS te bestrijden en de Turkse veiligheidsdiensten, die de oversteek wilden voorkomen. Stenengooiers werden door de veiligheidsdiensten begroet met traangas en waterkanonnen.

De hevige gevechten in Kobani en de omliggende dorpen hebben een grote vluchtelingenstroom op gang gebracht. Hoewel Turkije de grenzen in eerste instantie gesloten hield voor de vluchtelingen, zijn de hekken inmiddels opengegaan. Een woordvoerder van de UNHCR zei dat er intussen 100.000 vluchtelingen, voornamelijk Koerden, de grens met Turkije zijn overgestoken -een getal dat ook door de Turkse regering bevestigd is. In Turkije, dat al sinds jaar en dag problemen heeft met haar eigen Koerden, heerst de angst dat de toestroom van grote aantallen Koerden uit Syrië een destabiliserende factor zal zijn.

Sinds het begin van de Syrische burgeroorlog hebben de Koerden in Syrië, die zo’n 10 procent uitmaken van de bevolking, relatief vrij spel gehad. Doordat het Syrische leger bezig was met het bevechten van de oppositie op meerdere fronten, hebben de Koerden geleidelijk steeds meer macht naar zich weten toe te trekken. Ondanks meerdere clashes tussen enerzijds de Koerden en anderzijds het regeringsleger, het Vrije Syrische Leger en verschillende Islamitische groeperingen, hebben de Koerden zich lange tijd staande weten te houden. In november 2013 werd het gebied in Noord Syrië onder Koerdische controle zelfs de facto autonoom verklaard. Nu IS in een rap tempo grondgebied veroverd lijkt er aan deze betrekkelijke stabiliteit een einde gekomen te zijn.

Een andere vraag is, nu IS alleen maar sterker lijkt te worden, of Turkije zich genoodzaakt ziet om hardere maatregelen te treffen tegen de groepering. Een groot obstakel voor Ankara om mee te werken aan de door Amerika geleide anti-IS-coalitie betrof de gijzeling door IS van 49 medewerkers van het Turkse consulaat in Mosul. Nu de gijzelaars op 20 september, na meer dan 3 maanden gevangenschap, vrijgelaten zijn zou hier wel eens verandering in kunnen komen. President Erdoğan heeft inmiddels toegezegd eventuele samenwerking te heroverwegen. 

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...