Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

De kunst van het korte verhaal – Sait Faik

18 juni 2014 - Het boek ‘Verhalen uit Istanbul’ is een verzameling korte verhalen van Sait Faik Abasiyanik (1906-1954), een belangrijke naam in de Turkse moderne literatuur. De 35 verhalen in deze bloemlezing, een selectie van de beste verhalen uit acht bundels die hij in totaal heeft geschreven, vormen een aangename kennismaking met Sait Faik. Ondanks dat zijn werk ook bekendheid geniet buiten Turkije is het nog niet eerder in het Nederlands verschenen. De verhalen spelen zich voornamelijk af in één van de vele wijken van Istanbul, dan wel op de Prinseneilanden – de reeks  eilanden voor de kust van de stad in de Zee van Marmara.

In slechts enkele pagina’s toont de schrijver de rauwe schoonheid van het leven in Istanbul in de jaren ’30, ’40 en ’50. Met aandacht voor het onvolkomene neemt Sait Faik, net als tijdgenoot Nazim Hikmet, de lezer op een voortreffelijke wijze mee in zijn observering van de gewone man: de vissers, arbeiders, kinderen en werklozen en hun dagelijkse gebeurtenissen. Het leven dat zich afspeelt op straat, de aanlegsteigers aan de Bosporus, in koffiehuizen en desolate taveernes. De gelijkenis tussen zijn impressionistische verhalen met de sfeer op de Galatabrug of Karaköy vandaag de dag is treffend. Al lezend ontvouwen zich de beelden en waan je je in de omgeving van Ortaköy of Eminonu.

‘Op dagen dat het weer op zijn allermooist is, de meeuwen uitgelaten over het water scheren, de verre einders trillen, er een briesje staat als de adem van een slapend kind, is het benedendek van de veerboot leeg.’ (p. 75)

‘Tegen de avond was de stad door de mist opgeslokt. Via de Gouden Hoorn was hij op komen zetten, eerst waren de sleepschuiten, de stoomboten en de bruggen, toen de torens, de winkels opgelost. Fluiten galmden door de haven. De zware misthoorns van de veerboten dreunden somber. Toen was het stil. De lichtjes kregen een stralenkrans.’ (p. 188)

Bovendien neemt Sait Faik naast zijn gedetailleerde beschouwingen, de lezer ook mee in zijn introspectieve zoektocht naar zijn bestemming als mens en schrijver. Geboren in 1906 in een welgesteld milieu, na mislukte pogingen om een studie af te ronden en een niet geslaagde loopbaan in de handel geeft hij uiteindelijk toe aan de drang om te schrijven, iets wat in zijn tijd niet werd beschouwd als volwaardig beroep. Naarmate het boek vordert – de verhalen zijn gerangschikt op jaar van verschijning – doorklinkt een ietwat melancholische ondertoon. In het nawoord van Murat Isik, schrijver van het boek ‘Verloren grond’, lezen we dat Sait Faik in 1947 levercirrose krijgt door excessief alcoholgebruik en, zoals sommige beweren, leed onder de (zelf)censuur door zijn seksuele geaardheid. Dit had daarom beter als voorwoord gelezen moeten worden.

Door zorgvuldig de elementen in zijn verhalen te selecteren tegen een fijn geschetste achtergrond krijg je als lezer een relatie met de personages die de verhalen overstijgen. Zijn verhalen kloppen precies, waardoor zijn proza leest als onberijmde poëzie. Ton Rozeman, schrijver en docent aan de Schrijversvakschool in Amsterdam, omschrijft het korte verhaal als een foto. En dat is precies wat deze verhalenbundel is. Het is een tijdloos fotoalbum van het intrigerende Istanbul.

Verhalen uit Istanbul, Sait Faik Abasiyanik. Amsterdam, Uitgeverij Podium. Uit het Turks vertaald door Hanneke van der Heijden. Nawoord door Murat Isik. 253 pagina’s. 

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...