Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Gezi + 1

2 juni 2014 - Evenals op 1 mei had de regering iedere vorm van protest afgelopen zaterdag verboden. Er broeide van alles en de maatregelen logen er niet om. Vanaf 3 uur waren de veerponten uit de vaart genomen, controle op de bruggen moest voorkomen dat bussen met demonstranten richting Taksim konden komen en in de straat waar ik logeer, de Istiklal, waren al vanaf 9 uur in de ochtends groepjes geüniformeerde en niet-geuniformeerde politie aanwezig. De laatsten droegen allemaal dezelfde bodywarmers en waren dus eenvoudig herkenbaar. 

Het Taksim Solidarity Platform had opgeroepen tot demonstraties in meerdere steden in Turkije en naar verwachting zou die oproep vooral in Ankara en Istanbul beantwoordt woorden. Vrijdag gingen geruchten dat in plaats van één grote demonstratie, er her en der in de stad groepen bijeen zouden komen in parken. Ook om op deze manier de post-Gezi gedachte (de discussies over ‘hoe nu verder’ die vorig jaar spontaan in de verschillende parkjes ontstonden) nieuw leven in te blazen. De onverzoenlijke opstelling van de premier Erdoğan: “de politie heeft absolute orders om niemand door te laten” voedde de vrees dat bij een eventuele confrontatie mogelijk doden zouden vallen. Dat heeft ongetwijfeld velen er van weerhouden naar het centrum van Istanbul te komen, hoewel het verkeer ‘s ochtends dat nog niet deed vermoeden.

Vanaf 18.00 uur nam de oproerpolitie alle hoeken op de Istiklal in beslag. Er was geen probleem om te Istiklal straat in te gaan (naar het restaurant om de hoek, het enige dat in een cirkel van 100 meter open was) maar toen ook dat personeel aangaf te gaan sluiten, was terug (letterlijk weer de hoek om, de huisdeur bevond zich twee meter van het politie peleton) geen optie meer. Althans gedurende 20 minuten, daarna werden de orders blijkbaar weer versoepeld. Ondertussen waren er vanuit andere zijstraten anti-regering slogan’s hoorbaar en ontstond er een patroon waarbij betrekkelijk kleine groepjes demonstranten werden teruggedrongen. De demonstranten die via andere zijstraatjes dan toch weer de Istiklal bereikten werden met de waterkanonnen Toma’s, voorafgegaan door cohorten oproerpolitie, richting Tünel geveegd. Daarbij werd ook traangas gebruikt, maar voor zover ik er zicht op had vond ik de politie beheerst optrad. Héél moeilijk was dat ook niet, de overmacht was ongeveer 200 tegen 20.

De regering, al weken geplaagd door aanhoudende demonstraties, in eerste instantie veroorzaakt door het mijnongeval in Soma (301 doden) liet op zondag 1 juni via de regeringsgezinde krant Sabah weten dat de opleiding voor Veiligheidseenheden, onderdeel van de Politie Academie ontbonden zal worden en vervangen wordt door een éénjarige academische module. Daarbij is gekeken naar het opleidingsmodel van 10 Europese landen. De krant meldt ook dat deze maatregel eveneens een remmend effect zal hebben op de invloed van de Gülen beweging in de opleiding. En zo zijn weer bij waar het allemaal om draait: de overlevingsstrijd van Erdoğan en zijn AKP, die weliswaar nog over het grootste blok stemmers beschikken, maar van alle kanten onder vuur liggen. Het wachten is op het moment dat de Koerden hun geloof in het vredesproces verliezen. Zij zijn, tegen wil en dank, nog de enige bondgenoot in een zee van politieke en maatschappelijke oppositie. Hopeloos verdeeld en in feite machteloos, maar zelfs in het steeds absolutischer wordende Yeni Türkiye (een ‘nieuw’ Turkije, dit is de trade mark van Tayyip Erdoğan) een niet voor eeuwig straffeloos te negeren factor.

 

Links: een politieovermacht; midden: betogers op de Istiklal straat; op de foto rechts zijn betogers (Grijze Wolven) zichtbaar die slogans riepen als: 'De PKK en de AKP staan schouder aan schouder'. 

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...