Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Soma en het politieke debat in Turkije

26 mei 2014 - In de namiddag van dinsdag 13 mei vond een explosie plaats in een steenkoolmijn in Soma, een stad in het westen van Turkije, ruim 300 km ten zuiden van Istanbul. Honderden mijnwerkers kwamen vast te zitten op grote diepte. In totaal vonden 301 mijnwerkers de dood. Nooit eerder in de Turkse geschiedenis heeft een mijnongeluk geleid tot zoveel doden. Op de avond na het ongeluk ontstonden er protesten tegen de regering in Istanbul, Ankara en onder de woedende en rouwende inwoners van Soma.

Privatisering, vriendjespolitiek en gebrekkige wetgeving werden mikpunt van verontwaardiging en woede, bijna een jaar na de massale Gezi demonstraties. Waar in Japan de premier aftreed nadat iemand overlijdt in een industrieel ongeluk, is dit in Turkije niet het geval. De grootste oppositiepartij CHP beschuldigde de AKP goede relaties te hebben met grote ondernemers die de regeringspartij AKP steunen en dat zij te weinig toeziet op de veiligheid van werknemers. Want zoals duidelijk werd in de afgelopen week: in de veiligheid van de Turkse mijnen wordt nauwelijks geïnvesteerd. ‘Economische groei ten koste van de eigen bevolking’ aldus de CHP.

De reactie van de premier Erdogan na de mijnramp was, dat een ongeluk, hoe tragisch ook, helaas inherent deel is aan deze sector. Die opmerking was olie op het vuur en net als het overlijden van Berkin Elvan zette de mijnramp de politieke verhoudingen op scherp en zorgde de politisering voor verdere polarisering van de Turkse samenleving. Ieder incident is momenteel aanleiding voor een eruptie van onlust onder een steeds breder worden groep Turkse burgers, die geen deel uitmaken van het massieve electoraat van de AKP. De dood van twee Alevitische bezoekers aan een begrafenis bracht dit weekend in een tiental steden duizenden Alevitische demonstranten op de been, in een protestmars tegen de discriminatie die deze omvangrijke heterodoxe islamitische bevolkingsgroep in eigen land ondervindt.

Tegen dit decor van permanente onrust bezocht Premier Erdoğan Duitsland, waar zijn komst vooraf al tot grote controverses had geleid in zowel de Duitse als de Turkse pers. Voor zijn onwankelbare aanhang betekenen al deze incidenten niets. Zij hebben, in en buiten Turkije, hun lot meer dan ooit verbonden aan dat van ‘de laatste grote sultan’ zoals één van de teksten op spandoeken in Keulen luidde.

De onrust in Turkije zal, met twee verkiezingen in zicht, voortduren. De polarisatie is volledig en in zowel de regeringsgezinde en de oppositionele pers is framing aan de orde van de dag.

Naar verwachting zal de AKP de komende maand de kandidatuur van Erdogan voor de presidentiële verkiezingen in augustus bekendmaken. Namen van andere kandidaten doen eigenlijk nog nauwelijks de ronde. Het idee van de nationalistische MHP om met één gezamenlijke oppositiekandidaat te komen kon op weinig bijval rekenen. Als in eerste ronde van 10 augustus geen enkele kandidaat meer dan 50% van de stemmen weet te halen volgt 24 augustus een tweede ronde. In deze eerste rechtstreekse verkiezingen voor het hoogte ambt staat er veel op het spel. Maar erg veel te kiezen valt er niet. 

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...