Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Stire Kaya-Cirik: Een echo uit een onverwerkt verleden

7 april 2014 - Eind deze maand, op 24 april wordt er in een jaarlijkse herdenking stilgestaan bij slachtoffers van de Armeense genocide. Volgend jaar is het precies honderd jaar geleden dat de Armeense inwoners van het Ottomaanse Rijk in 1915 massaal werden vervolgd en gedood. Minder bekend is het lot van de andere christelijke minderheden, geschat wordt dat in totaal ruim 3,5 miljoen christen zijn vermoord. Waaronder ook ten minste 100 000 Syrisch-Orthodoxen, ook wel bekend als Arameeërs.

Stire Kaya-Circik beschrijft in haar debuutroman het verhaal van haar familie uit het bergdorp Kafro in het zuidoosten van Turkije, die met de andere Syrische-Orthodoxe inwoners vrijwel allemaal op gruwelijke wijze werden vermoord. De roman ‘Echo uit een onverwerkt verleden’ is het eerste boek dat verschenen is over de Aramese genocide verteld uit het perspectief van de Syrisch-Orthodoxe gemeenschap.

Het boek heeft twee verhaallijnen: de roman speelt zich deels in 1915 en deels in 2015 af. De personages en gebeurtenissen in de delen die zich in 2015 afspelen zijn fictief, de gebeurtenissen beschreven in het gedeelte over 1915 hebben werkelijk – gebaseerd op overlevering – plaatsgevonden, aldus de kleine letters in de omslag vermelden. Meryam, de Nederlands-Arameese hoofdpersoon in het boek, krijgt een visioen van de ‘seyfo’ in het dorp Kafro. Seyfo, dat zwaard betekend, is de Aramese benaming is voor de gruwelijke slachting die haar grootouders van zowel haar vader- als aan moederszijde hebben meegemaakt. Daarop besluit Meryam, dit deel speelt zich af in 2015, om terug te gaan naar het dorp en de Arameese kloosters in de omliggende regio Tur Abdin in Turkije, nabij de grens van Syrië.

De Syrisch-Orthodoxe kerk is een van de oudste christelijke kerken  en verwijst in tegenstelling  tot  wat de naam wellicht doet vermoeden niet naar het land Syrië, maar is een vertaling van ‘Suryoye’, de traditionele naam van het volk. Ze spreken Aramees, een oude taal die naar verluidt Jezus ook gesproken zou hebben, en worden daarom wel Arameeërs genoemd maar dienen niet verward te worden met de orthodoxe Armeniërs.  De auteur Kaya is in 1980 met haar familie naar Nederland gekomen.  Ze was toen elf jaar.

Net als de Armeense wordt de Aramese genocide tot op heden niet erkend door de Turkse staat. Het grotendeels autobiografisch boek heeft het doel om bekendheid te geven aan het verhaal buiten de eigen gemeenschap, zoals blijkt uit verscheidene passages in het boek. Het verhaal van familie Kaya is een roep om erkenning van wat is gebeurd. Erkenning van de genocide is noodzakelijk om het trauma te kunnen verwerken, aldus Stire in een interview. Ook voelde het schrijven van het boek voor Stire Kaya-Cirik – gelijk de hoofdpersoon – als een zware verantwoordelijkheid. De generatie van haar ouders was namelijk niet in staat het op schrift te stellen doordat het overgrote deel analfabeet is. Stire voelde al jong de druk om het verhaal op te schrijven. Zou het verhaal een generatie later pas opgeschreven worden, dan zou dit af doen aan de authenticiteit van de overleveringen. Met de voltooiing van ‘een onverwerkt verleden’ is een zware last van haar schouders gevallen, en daarmee van een hele generatie. 

Echo uit een onverwerkt verleden. Stire Kaya-Cirik. Booklight 2013, 262 pagina’s.

Voor meer informatie en om het boek te bestellen klik hier

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...