Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Vierde justitiële hervormingspakket aangenomen, gevangenen niet vrij

17 april 2013 - Afgelopen week nam het Turkse parlement na een langdurig debat het vierde justitiële hervormingspakket aan. Belangrijk onderdeel van het pakket was een amendement van de veel bekritiseerde terrorismewetgeving. Het amendement voorziet in een nauwere definitie van terroristische propaganda. Vanaf nu moet alleen het expliciet oproepen tot haat nog tot een veroordeling kunnen leiden.

De cijfers spreken voor zich: eendere van alle aanhoudingen van terrorismeverdachten wereldwijd tussen 2001 en 2011 vond plaats in Turkije. Met de ruim gedefinieerde terrorismewetgeving zijn duizenden journalisten, activisten en politici aangehouden. Bovendien maakt de wetgeving het mogelijk mensen in afwachting van de rechtszaak in voorarrest gevangen te houden. Afgelopen jaar noteerde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens 228 overtredingen in Turkije, waarvan er 83 het voorarrest betroffen. Het hervormingspakket moet ervoor zorgen dat dit aantal wordt teruggebracht.

Minister van Justitie Sadullah Ergin (zie foto) sloot uit dat het hervormingspakket ook zou leiden tot de vrijlating van gevangenen die vastzaten onder de oude terrorismewetgeving. Omdat artikel 314, dat lidmaatschap van een terroristische organisatie strafbaar stelt, geen onderdeel van het hervormingspakket uitmaakt blijven vele honderden gevangenen achter de tralies. Het past in het beeld dat de daadwerkelijke implementatie van de wetgeving  niet altijd gelijk opgaat met de politieke retoriek. Critici wezen op de nog altijd onduidelijke formulering van bepaalde wetsartikelen.

Zo ook Andrew Gardner, co-auteur van het recent verschenen rapport Turkey: Decriminalize Dissent van Amnesty International, die reageerde in Today’s Zaman: “Het vierde justitiële hervormingspakket voldoet niet aan de doelen die de regering zich heeft gesteld. (…) Het is erg teleurstellend te zien dat er in sommige delen van de regering geen politieke wil bestaat de veranderingen door te voeren die zo veel mensen als noodzakelijk zien.”

Het hervormingspakket valt samen met de onderhandelingen tussen de Turkse staat en de PKK, die na de oproep van Öcalan aan de PKK-strijders het Turkse grondgebied te verlaten een nieuwe fase zijn ingegaan. Momenteel toeren commissies van “wijze mensen” het land door om met de bevolking in gesprek te gaan over het vredesproces. Ondertussen bestaat er onenigheid over de terugtrekking van de PKK-strijders van Turks grondgebied. Ze zijn vooralsnog niet bereid te ontwapenen voor vertrek, een uitdrukkelijke eis van de regering.

De oppositie reageerde onverdeeld negatief op het hervormingspakket. Met name de ultranationalistische MHP uitte felle kritiek: “Erdogan geeft toe aan de terroristen,” liet MHP-leider Bahçeli optekenen. Ook de CHP en de BDP hadden beide hun bedenkingen bij het hervormingspakket. De kritiek tekent de grote verschillen in de Turkse politiek, die ook het opstellen van een nieuwe grondwet bemoeilijken. Analisten vermoeden een aanstaande ruil tussen de AKP en de BDP. Als de BDP een nieuw presidentieel systeem steunt, kan het rekenen op meer rechten voor de Koerden in de grondwet, zo luidt de redenering. De vandaag gevormde commissie, waarin alleen de AKP en de BDP zitting nemen, sterkt dat vermoeden.

Afgelopen week legden ook alle vier de partijen hun voorstel voor een nieuwe grondwet voor. Die voorstellen verschilden echter zo sterk van elkaar dat een consensus niet haalbaar is. De regerende AKP heeft meermaals aangegeven hun voorstel daarom in een referendum aan de Turkse bevolking te willen voorleggen.

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...