Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Wetgeving

Vanwege de eventuele toetreding van Turkije tot de Europese Unie en de verkiezingen van 2002 stonden mensenrechten en gelijke rechten voor iedereen hoog op de agenda van de Turkse politieke partijen. Zo werden er ook  toezeggingen gedaan aan de LGBT gemeenschap, die echter niet zijn nagekomen. Verschillende LGBT- en mensenrechtenorganisaties vechten daarom nog steeds voor gelijke rechten. Maar wat zijn de rechten van LGBTs in Turkije eigenlijk?

Homoseksualiteit is bij wet niet verboden in Turkije. Twee volwassenen, ouder dan 18 jaar, van hetzelfde geslacht mogen in de privésfeer seksueel contact met elkaar hebben als zij daar beiden mee instemmen. Seksuele gemeenschap in het openbaar of  gemeenschap in ruil voor geld aanbieden is (net als in Nederland) strafbaar. Ook het exporteren en importeren van homo porno is illegaal. Hierbij is het kernwoord “de publieke moraal” (genel ahlak). Diegene die zich niet volgens de algemeen heersende publieke moraal gedraagt, loopt het gevaar gestraft te worden. Het probleem is echter dat het begrip publieke moraal niet helder (wettelijk) gedefinieerd is, en dus afhankelijk van bepaalde opvattingen verschillend geïnterpreteerd kan worden.

Daarnaast kent de Turkse grondwet verschillende artikelen die gelijkheid en vrijheid waarborgen. Zoals het recht op vrijheid en veiligheid, het recht om erkend te worden als een individu voor de wet, het recht op privacy, vrijheid van meningsuiting en het recht dat alle mensen gelijk zijn zonder enige discriminatie voor de wet. Seksuele voorkeur wordt echter niet expliciet genoemd. In het Wetboek van Strafrecht (artikel 216) is de situatie hetzelfde. Ook daar zijn verschillende vormen van haat en discriminatie strafbaar, maar ook hier worden LGBT gerelateerde situaties niet expliciet genoemd. Turkse LGBT organisaties hebben kritiek op deze artikelen, omdat ze geen specifieke vrijheden, rechten en bescherming voor LGBTs bieden. Er zijn dan ook voorbeelden van haat gerelateerde misdaden tegen homoseksuelen, zonder dat de daders vervolgd zijn. Verder kunnen daders door zich te beroepen op onrechtmatige provocatie een verlaagde straf of vrijspraak krijgen. Ook op het gebied van huwelijkswetgeving hebben homoseksuelen geen gelijke rechten.

Niet alleen homoseksuelen, maar ook organisaties die LGBTs steunen worden vaak gediscrimineerd door de staat en hebben met wettelijke obstakels te maken. In 2000 kregen LGBT organisaties een legale status. Ondanks dat deze organisaties de mogelijkheid hebben gekregen om hun activiteiten legaal uit te voeren, worden ze regelmatig gedwarsboomd en hangt hen voortdurend de dreiging van sluiting boven het hoofd. Artikel 56 in het Burgerlijk Wetboek (verbod op het vormen van een vereniging rond een thema dat tegen wetten en publieke moraal ingaat) en artikel 41 van de Grondwet (waarin wordt gesteld dat de familie het fundament van de Turkse samenleving is en de staat de noodzakelijke maatregelen zal nemen om de familie te beschermen) vormen in de praktijk een groot probleem voor LGBT organisaties.


Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...