Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Electorale overwegingen beïnvloeden vredesproces

14 oktober 2013 - Eind 2012 maakte premier Erdoğan bekend dat de Turkse inlichtingendienst (MİT) in gesprek was met de tot levenslang veroordeelde PKK-oprichter Abdullah Öcalan. Sindsdien hebben de Koerdische rebellen zich teruggetrokken en heeft de Turkse regering gehoor gegeven aan bepaalde politieke eisen van de Koerden, met verschillende hervormingen als gevolg. Het democratiseringspakket heeft echter de verwachtingen van de Koerden niet kunnen waarmaken. Nu meerdere parlementsleden van de pro-Koerdische BDP hun teleurstelling hebben geuit is het de vraag wat voor invloed de niet waargemaakte verwachtingen hebben op het vredesproces.

‘Dat wat aangekondigd is, is geen democratiseringspakket maar een verkiezingspakket,’ aldus Gültan Kışanak van de BDP. Koerdische eisen als onderwijs in moedertaal op staatsscholen, versoepeling van de antiterrorismewetgeving en het gevangenisregime van Öcalan en vrijlating van politieke gevangenen ontbraken in het pakket. Lokale, presidents- en parlementsverkiezingen die de komende jaren plaatsvinden lijken een rol te spelen in het afzwakken van de hervormingen. Erdoğans bereidheid om concessies aan de Koerden te doen gaat samen met nationalistische retoriek, volgens critici een strategie om het hervormingsbeleid voort te zetten en tegelijkertijd de nationalistische kiezer aan te spreken. De AKP riskeert verlies van kiezers aan de nationalistische MHP, een partij die als oplossing voor de Koerdische kwestie militair ingrijpen als enige mogelijkheid ziet. De nationalistische media bestempelden het pakket dan ook als een concessie aan de PKK.

Een rapport over het vredesproces van de International Crisis Group (ICG) kaart de discrepantie aan tussen de leiders van Turkse politieke partijen en hun achterban ten aanzien van het vredesproces. De nationalistische MHP heeft het proces vanaf het begin als ‘verraad’ bestempeld terwijl vanuit de seculiere CHP tegenstrijdige geluiden over het proces worden gehoord. De ICG is daarentegen van mening dat de Turkse bevolking welwillend staat tegenover een oplossing van de jarenlang voortdurende kwestie. Het stelt dat de AKP meer stemmers zal verliezen als het geweld weer oplaait dan als er een overeenkomst wordt bereikt met de PKK. Ook de conclusies van de ‘Wijze Personen’-commissies, de commissies die het land waren ingegaan om voor het proces draagvlak te creëren, bevestigen deze aanname.

De ICG doet in het rapport een aantal voorstellen aan de Turkse regering om het stuklopen van het vredesproces te voorkomen. De belangrijkste eis van de Koerden, het recht voor onderwijs in het moedertaal, dient ook op staatsscholen mogelijk te zijn. Volgens de ICG moet premier Erdoğan het belang van dit recht aan zijn stemmers overbrengen. Uit opiniepeilingen blijkt namelijk dat 47,9% tegen Koerdisch onderwijs in overwegend Koerdische gebieden is. Andere eisen waar de Turkse politiek aandacht aan moet besteden zijn volgens het rapport: het decentraliseren van de overheid, het schrappen van discriminerende wetsartikelen, het verlagen van de kiesdrempel en het aanpassen van de antiterrorismewetgeving. 

Lees verder over het vredesproces in het rapport van de ICG: ‘Crying “Wolf”: Why Turkish Fears Need Not Block Kurdish Reform’.

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...