Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Hoe nu verder?

4 juni 2013 - Na alle analyses van de afgelopen dagen, rijst de vraag wat de uitkomst kan zijn van de protestgolf van de afgelopen dagen. In Ankara is de boodschap bij veel politici inmiddels wel aangekomen. De kanalisering van de kritiek richting de Premier en diens afwezigheid vanwege een bezoek aan Noord-Afrika, geeft President Gül voldoende ruimte om zijn rol als staatshoofd van alle Turken invulling te geven. Een gesprek met één van de vice-premiers, Bülent Arınc, die zich zaterdag al uitsprak voor dialoog en tegen traangas, en ontmoetingen met de drie leiders van de oppositiepartijen passen daar goed in.

Gül staat bovendien dichter bij één van de grootste bloedgroepen binnen het AKP-electoraat, de Fetüllah Gülen (FG) beweging, die Erdoğan de laatste tijd bewust van zich heeft vervreemd. Dat blijkt een politieke inschattingfout van de eerste orde, die door Gül gerepareerd moet worden. Immers, wanneer de FG aanhangers in Centraal Anatolië ook de straat op zouden gaan, is de lijn van Erdoğan: “dit is allemaal vooropgezet werk van de seculiere oppositie, mogelijk met behulp van buitenlandse inlichtingendiensten,” niet langer houdbaar.

Dat is één. Ten tweede is de ban op protest verbroken en dat geeft die delen van het electoraat die géén aanhanger van de AKP zijn (nog altijd 51,5 %, zij het hopeloos verdeeld)  nieuw zelfvertrouwen. De trauma’s van het verleden, jaren van extreem politieke onrust en geweld (m.n in de jaren ’70) hebben plaats gemaakt voor de overtuiging dat óók in Turkije ruimte is voor extra-parlementaire oppositie waarin individuele burgers én NGO’s een beslissende rol spelen. Bovendien gesanctioneerd van bovenaf, want het was immer de President zélf die zaterdag jl al aangaf dat “democratie meer is dan eens in de vier jaar verkiezingen”.  De angsten en beperkingen die de Turkse samenleving zichzelf de afgelopen jaren in toenemende mate heeft opgelegd lijken daarmee  voorlopig althans overwonnen te zijn.

Daar zal ‘Ankara’ en ook Erdoğan iets mee moeten doen. Al was het alleen maar om buitenlandse investeerders tevreden te houden. Zonder hen zal de economie in zwaar weer terecht komen. De beurs in Istanbul kon aan het einde van maandag 3 juni 10.64 punten verlies noteren. Herstel van de rust en zichtbare consensus over een mildere koers ten opzichte van ‘dissidenten’, is daarbij noodzakelijk. En haalbaar, want ook de oppositie weet dondersgoed dat er voorlopig geen alternatief voor Erdoğan’s AKP is. Wel vóór zijn onbuigzame stijl. Het is aan Gül en zijn medestanders om dat de komende dagen voor elkaar te krijgen. En laat Erdoğan de Tunesiërs, de Marokkanen en anderen dan nog maar eens goed uitleggen hoe echte democratie werkt. Zijn wake up call is al geweest. 

Lily Sprangers,
Directeur Turkije Instituut 

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...