Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

PKK-terugtrekking aanstaande

2 mei 2013 Afgelopen week kondigde de operationeel PKK-leider Murat Karayılan aan dat de PKK-troepen op 8 mei beginnen met de terugtrekking van Turks grondgebied. De troepen zullen zich terugtrekken naar de PKK-kampen in de Koerdische Autonome Regio (KAR). Ze zullen niet, zoals de Turkse regering aanvankelijk eiste, de wapens in Turkije achterlaten.

Naar schatting verblijven er tussen de 2000 en 3000 PKK-strijders binnen de Turkse landsgrenzen. De strijders zullen zich gedurende enkele maanden in kleine groepen terugtrekken. De Turkse inlichtingendienst MIT, die namens de regering de onderhandelingen voerde, en de Kurdistan Regionale Regering (KRG) monitoren het proces.

Karayılan waarschuwde dat indien de PKK-strijders tijdens de terugtrekking onder vuur komen te liggen, zoals in 1999 al eens gebeurde, de terugtrekking onmiddellijk zal worden gestaakt. De verwachting dat dit nu niet gebeurt is gebaseerd op het feit dat de terugtrekking dit keer, in tegenstelling tot in 1999, gebaseerd is op een akkoord tussen de Turkse regering en de PKK.

De onderhandelingen tussen de regering en de PKK vinden voor het grootste gedeelte achter de schermen plaats, waardoor veel onduidelijkheid heerst bij het Turkse publiek. Dit leidde tot het gebruikelijke commentaar van de oppositie dat de regering “toegeeft aan terroristen.” Meer genuanceerde geluiden komen van journalisten als Yavuz Baydar, die zich afvroeg wat de regering de Koerden in ruil voor de terugtrekking heeft aangeboden.

Het antwoord op die vraag is  echter  onduidelijk en voer voor speculatie. Naar verwachting zal de regering tegemoet komen aan in ieder geval een aantal van de door Koerden geëiste politieke hervormingen. Analisten vermoeden constitutionele veranderingen over burgerschap, veranderingen in de terrorisme-wetgeving en algemene uitbreiding van Koerdische culturele en politieke rechten. Ook riep premier Erdoğan grote bedrijven onlangs op te investeren in het Zuidoosten van Turkije, om het achtergestelde gebied te ontwikkelen en werkgelegenheid te creëren.

In de aanloop naar de terugtrekking riep menig medium het Habur incident uit oktober 2009 in de herinnering. Toen vond in het kader van de Koerdische opening een georganiseerde terugkeer plaats van een groep PKK-strijders uit Iraaks Koerdistan náár Turks grondgebied. Het heldenonthaal dat de strijders toen ontvingen zorgde voor een enorme verontwaardiging door onder de Turkse publieke opinie. De weinig adequate respons van een geschrokken regering leidde toen het einde van de Koerdische opening in.

Zo’n scenario hoopt de Turkse regering nu te ondervangen met de commissies van wijze mensen, die door alle regio’s in Turkije reizen om te spreken over “een toekomst zonder geweld.” Dat de commissies vaak vijandig onthaald worden, door met Turkse vlaggetjes zwaaiende menigten die bang zijn dat het land uit elkaar valt, duidt erop dat het nationalisme nog altijd een niet te onderschatten kracht is. 

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije

Blogs

Turkije Instituut sluit zijn deuren
Turkije Instituut sluit zijn deuren
Nieuw Turks kabinet, Turkse rechtsstaat verder onder druk
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Turkije haalt Russisch vliegtuig neer, internationale coalitie tegen Daesh/IS lijkt te klappen
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Voortgangsrapport 2015: EU tikt Turkije op de vingers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Aan het roer: de grondwet en de economie als AKP's hoofdpijndossiers
Lees meer...