Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Persscan TI: 25 mei - 1 juni 2012

NATIONAAL - Mogelijke aanpassing abortuswet stuit op fors protest
Het voorstel van premier Erdoğan om de abortuswet aan te passen, heeft tot fors nationaal en internationaal protest geleid. De geplande wetswijziging betekent dat de periode waarbinnen een vrouw een abortus kan laten uitvoeren wordt teruggebracht naar uiterlijk de vierde week van haar zwangerschap in plaats van de tiende week. De uitspraken van Erdoğan zijn extra omstreden, omdat hij abortus vergeleek met Uludere, de plaats waar een omstreden luchtaanval plaatsvond en door een vergissing 34 Koerden om het leven kwamen. Tevens stelde de premier dat de huidige wet tot stand kwam in de nadagen van de militaire coup van 1980 en dus per definitie onwettig zou zijn. De premier zei bovendien tegenstander van keizersneden te zijn, omdat deze onnatuurlijk zouden zijn.

De minister van Volksgezondheid Recep Akdağ sloot zich aan bij de opmerkingen van de premier. Gevraagd naar gevallen van zwangerschap na verkrachting, zei Akdağ dat de staat mogelijk  kinderen zal opvangen die geboren worden nadat een vrouw een ‘nare ervaring’ zou hebben gehad. Hij liet bovendien weten dat Turkije het aantal keizersnedes zal gaan terugdringen om zowel moeder als baby tegen complicaties van de operatie te beschermen. Ayhan Sefer Üstün, de voorzitter van parlementaire mensenrechtencommissie, stelde dat abortus een misdaad tegen de menselijkheid is en het bovendien een misvatting is om te denken dat het leven van een baby slechts na een bepaalde periode van zwangerschap begint. De enige vrouw in de Turkse regering, minister van Familiezaken en Sociaal Beleid Fatma Şahin, zei het ook eens te zijn met de premier. Gezien de meerderheid van de AKP in het parlement en de ogenschijnlijke consensus binnen de fractie is de verwachting dat de voorgestelde wetswijziging het zal halen.

In Turkije resulteerden de uitspraken in grootschalige protesten, georganiseerd door Turkse vrouwenrechtenorganisaties. In de wijk Kadıköy in Istanbul kwamen meer dan 3000 vrouwen bij elkaar om te protesteren tegen de mogelijke aanpassing van de abortuswet. In onder meer Ankara, İzmir, Edirne en Şanlıurfa vonden eveneens demonstraties plaats. Daarnaast startte de online nieuwsportal Bianet een internetcampagne, met als motto 'mijn lichaam, mijn beslissing'. Ook mannen sturen foto's van zichzelf in met opschriften als ‘het lichaam van mijn vriendin is de beslissing van mijn vriendin’.

De grootste oppositiepartij CHP liet bij monde van onder meer parlementslid Sezgin Tanrıkulu weten dat de AKP tracht de agenda van Turkije te wijzigen, tot vorige week immers beheerst door de Uludere-kwestie, door een zaak uit de privésfeer  in een politieke kwestie te veranderen. Daarnaast sprak het Turks Medisch Genootschap (TTB) zich uit tegen de wetsaanpassing en omschreef het als een nieuwe stap in de onderdrukking van Turkse vrouwen. De TTB benadrukte bovendien dat de staat geen zeggenschap heeft over het vrouwelijk lichaam en dat alleen vrouwen zelf het recht hebben daar beslissingen over te nemen. Bovendien zou het tot illegale en onveilige abortussen leidden, stelde de TTB.

Internationaal uitten onder meer Amnesty International, de VN en de EU hun bezorgdheid over de kwestie. Amnesty schreef in een verklaring zeer verontrust te zijn over de ontwikkelingen rondom de abortuswetgeving. De mensenrechtenorganisatie haalde bevindingen van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) aan, die een direct verband legt tussen inperking van het recht op abortus en illegale en onveilige abortus. Daarnaast wees Amnesty erop dat Turkije door internationale verdragen gebonden is aan het beschermen van vrouwenrechten. Zahidul Huque van het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties stelde eveneens dat de wetsaanpassing gevaarlijke consequenties zou hebben. Het zou onder meer leiden tot meer sterfte onder moeders doordat ze hun toevlucht zoeken tot illegale abortus.

Sinds de jaren tachtig is de abortuswet nooit een groot onderwerp van discussie geweest. De wet werd in 1983 voor het laatst aangepast en is sindsdien niet meer gewijzigd.

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije